{"id":2760,"date":"2026-05-22T19:06:30","date_gmt":"2026-05-22T19:06:30","guid":{"rendered":"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/?page_id=2760"},"modified":"2026-08-24T14:51:34","modified_gmt":"2026-08-24T14:51:34","slug":"elementor-2760","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/?page_id=2760","title":{"rendered":"Gastroenterolog\u00eda"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"2760\" class=\"elementor elementor-2760\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-150367b e-grid e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"150367b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7ddc653 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"7ddc653\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cda07f2 e-grid e-con-full e-con e-child\" data-id=\"cda07f2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73c9003 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"73c9003\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/?page_id=624\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"171\" src=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-300x171.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-704\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1-300x171.jpg 300w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/1.jpg 700w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-75d8b43 e-grid e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"75d8b43\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9815f63 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9815f63\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1 style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-762 aligncenter\" src=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Gastro-300x287.png\" alt=\"\" width=\"169\" height=\"161\" srcset=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Gastro-300x287.png 300w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Gastro-1024x981.png 1024w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Gastro-768x735.png 768w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Gastro-1536x1471.png 1536w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Gastro-2048x1961.png 2048w\" sizes=\"(max-width: 169px) 100vw, 169px\" \/><span style=\"color: #68c4e3;\">Gastroenterolog\u00eda<\/span><\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-112fcfe e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"112fcfe\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-14759f7 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"14759f7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-152eac1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"152eac1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fa7e27e elementor-widget elementor-widget-n-accordion\" data-id=\"fa7e27e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;default_state&quot;:&quot;all_collapsed&quot;,&quot;max_items_expended&quot;:&quot;one&quot;,&quot;n_accordion_animation_duration&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;ms&quot;,&quot;size&quot;:400,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"nested-accordion.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-n-accordion\" aria-label=\"Accordion. Open links with Enter or Space, close with Escape, and navigate with Arrow Keys\">\n\t\t\t\t\t\t<details id=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"e-n-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<summary class=\"e-n-accordion-item-title\" data-accordion-index=\"1\" tabindex=\"0\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"e-n-accordion-item-2620\" >\n\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-header'><div class=\"e-n-accordion-item-title-text\"> Estre\u00f1imiento pedi\u00e1trico <\/div><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-icon'>\n\t\t\t<span class='e-opened' ><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-minus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h384c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t\t<span class='e-closed'><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-file-medical\" viewBox=\"0 0 384 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M377 105L279.1 7c-4.5-4.5-10.6-7-17-7H256v128h128v-6.1c0-6.3-2.5-12.4-7-16.9zm-153 31V0H24C10.7 0 0 10.7 0 24v464c0 13.3 10.7 24 24 24h336c13.3 0 24-10.7 24-24V160H248c-13.2 0-24-10.8-24-24zm64 160v48c0 4.4-3.6 8-8 8h-56v56c0 4.4-3.6 8-8 8h-48c-4.4 0-8-3.6-8-8v-56h-56c-4.4 0-8-3.6-8-8v-48c0-4.4 3.6-8 8-8h56v-56c0-4.4 3.6-8 8-8h48c4.4 0 8 3.6 8 8v56h56c4.4 0 8 3.6 8 8z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t<\/span>\n\n\t\t\t\t\t\t<\/summary>\n\t\t\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-a0c1f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"a0c1f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-18a09b1 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"18a09b1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-21545f4 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"21545f4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Algoritmo-estrenimiento-pediatrico-e1779549157893.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-title=\"Algoritmo estre\u00f1imiento pedi\u00e1trico\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6Mjc4NCwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3ZpZGVvdGVjYS5zdnBlZGlhdHJpYS5vcmdcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjZcLzA1XC9BbGdvcml0bW8tZXN0cmVuaW1pZW50by1wZWRpYXRyaWNvLWUxNzc5NTQ5MTU3ODkzLmpwZyJ9\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"614\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Algoritmo-estrenimiento-pediatrico-e1779549157893-614x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2784\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Algoritmo-estrenimiento-pediatrico-e1779549157893-614x1024.jpg 614w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Algoritmo-estrenimiento-pediatrico-e1779549157893-180x300.jpg 180w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Algoritmo-estrenimiento-pediatrico-e1779549157893-768x1280.jpg 768w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Algoritmo-estrenimiento-pediatrico-e1779549157893-922x1536.jpg 922w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Algoritmo-estrenimiento-pediatrico-e1779549157893.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 614px) 100vw, 614px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-2a449b7 e-con-full e-grid e-con e-child\" data-id=\"2a449b7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-357d6fe e-n-tabs-mobile elementor-widget elementor-widget-n-tabs\" data-id=\"357d6fe\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;horizontal_scroll&quot;:&quot;disable&quot;}\" data-widget_type=\"nested-tabs.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-n-tabs\" data-widget-number=\"56088318\" aria-label=\"Pesta\u00f1as. Abre elementos con Intro o Espacio, ci\u00e9rralos con Escape y navega con las fechas.\">\n\t\t\t<div class=\"e-n-tabs-heading\" role=\"tablist\">\n\t\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-560883181\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-560883181\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"true\" data-tab-index=\"1\" role=\"tab\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"e-n-tab-content-560883181\" style=\"--n-tabs-title-order: 1;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tA\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-560883182\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-560883182\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"2\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-560883182\" style=\"--n-tabs-title-order: 2;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tB \t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-560883183\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-560883183\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"3\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-560883183\" style=\"--n-tabs-title-order: 3;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tC\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-560883184\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-560883184\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"4\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-560883184\" style=\"--n-tabs-title-order: 4;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tD\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-560883185\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-560883185\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"5\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-560883185\" style=\"--n-tabs-title-order: 5;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tE\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-560883186\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-560883186\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"6\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-560883186\" style=\"--n-tabs-title-order: 6;\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-user-edit\" viewBox=\"0 0 640 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224 256c70.7 0 128-57.3 128-128S294.7 0 224 0 96 57.3 96 128s57.3 128 128 128zm89.6 32h-16.7c-22.2 10.2-46.9 16-72.9 16s-50.6-5.8-72.9-16h-16.7C60.2 288 0 348.2 0 422.4V464c0 26.5 21.5 48 48 48h274.9c-2.4-6.8-3.4-14-2.6-21.3l6.8-60.9 1.2-11.1 7.9-7.9 77.3-77.3c-24.5-27.7-60-45.5-99.9-45.5zm45.3 145.3l-6.8 61c-1.1 10.2 7.5 18.8 17.6 17.6l60.9-6.8 137.9-137.9-71.7-71.7-137.9 137.8zM633 268.9L595.1 231c-9.3-9.3-24.5-9.3-33.8 0l-37.8 37.8-4.1 4.1 71.8 71.7 41.8-41.8c9.3-9.4 9.3-24.5 0-33.9z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-user-edit\" viewBox=\"0 0 640 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224 256c70.7 0 128-57.3 128-128S294.7 0 224 0 96 57.3 96 128s57.3 128 128 128zm89.6 32h-16.7c-22.2 10.2-46.9 16-72.9 16s-50.6-5.8-72.9-16h-16.7C60.2 288 0 348.2 0 422.4V464c0 26.5 21.5 48 48 48h274.9c-2.4-6.8-3.4-14-2.6-21.3l6.8-60.9 1.2-11.1 7.9-7.9 77.3-77.3c-24.5-27.7-60-45.5-99.9-45.5zm45.3 145.3l-6.8 61c-1.1 10.2 7.5 18.8 17.6 17.6l60.9-6.8 137.9-137.9-71.7-71.7-137.9 137.8zM633 268.9L595.1 231c-9.3-9.3-24.5-9.3-33.8 0l-37.8 37.8-4.1 4.1 71.8 71.7 41.8-41.8c9.3-9.4 9.3-24.5 0-33.9z\"><\/path><\/svg>\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tAutores\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-560883187\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-560883187\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"7\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-560883187\" style=\"--n-tabs-title-order: 7;\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-book\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M448 360V24c0-13.3-10.7-24-24-24H96C43 0 0 43 0 96v320c0 53 43 96 96 96h328c13.3 0 24-10.7 24-24v-16c0-7.5-3.5-14.3-8.9-18.7-4.2-15.4-4.2-59.3 0-74.7 5.4-4.3 8.9-11.1 8.9-18.6zM128 134c0-3.3 2.7-6 6-6h212c3.3 0 6 2.7 6 6v20c0 3.3-2.7 6-6 6H134c-3.3 0-6-2.7-6-6v-20zm0 64c0-3.3 2.7-6 6-6h212c3.3 0 6 2.7 6 6v20c0 3.3-2.7 6-6 6H134c-3.3 0-6-2.7-6-6v-20zm253.4 250H96c-17.7 0-32-14.3-32-32 0-17.6 14.4-32 32-32h285.4c-1.9 17.1-1.9 46.9 0 64z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-book\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M448 360V24c0-13.3-10.7-24-24-24H96C43 0 0 43 0 96v320c0 53 43 96 96 96h328c13.3 0 24-10.7 24-24v-16c0-7.5-3.5-14.3-8.9-18.7-4.2-15.4-4.2-59.3 0-74.7 5.4-4.3 8.9-11.1 8.9-18.6zM128 134c0-3.3 2.7-6 6-6h212c3.3 0 6 2.7 6 6v20c0 3.3-2.7 6-6 6H134c-3.3 0-6-2.7-6-6v-20zm0 64c0-3.3 2.7-6 6-6h212c3.3 0 6 2.7 6 6v20c0 3.3-2.7 6-6 6H134c-3.3 0-6-2.7-6-6v-20zm253.4 250H96c-17.7 0-32-14.3-32-32 0-17.6 14.4-32 32-32h285.4c-1.9 17.1-1.9 46.9 0 64z\"><\/path><\/svg>\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tBibliograf\u00eda\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-560883188\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-560883188\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"8\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-560883188\" style=\"--n-tabs-title-order: 8;\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-file-download\" viewBox=\"0 0 384 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224 136V0H24C10.7 0 0 10.7 0 24v464c0 13.3 10.7 24 24 24h336c13.3 0 24-10.7 24-24V160H248c-13.2 0-24-10.8-24-24zm76.45 211.36l-96.42 95.7c-6.65 6.61-17.39 6.61-24.04 0l-96.42-95.7C73.42 337.29 80.54 320 94.82 320H160v-80c0-8.84 7.16-16 16-16h32c8.84 0 16 7.16 16 16v80h65.18c14.28 0 21.4 17.29 11.27 27.36zM377 105L279.1 7c-4.5-4.5-10.6-7-17-7H256v128h128v-6.1c0-6.3-2.5-12.4-7-16.9z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-file-download\" viewBox=\"0 0 384 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224 136V0H24C10.7 0 0 10.7 0 24v464c0 13.3 10.7 24 24 24h336c13.3 0 24-10.7 24-24V160H248c-13.2 0-24-10.8-24-24zm76.45 211.36l-96.42 95.7c-6.65 6.61-17.39 6.61-24.04 0l-96.42-95.7C73.42 337.29 80.54 320 94.82 320H160v-80c0-8.84 7.16-16 16-16h32c8.84 0 16 7.16 16 16v80h65.18c14.28 0 21.4 17.29 11.27 27.36zM377 105L279.1 7c-4.5-4.5-10.6-7-17-7H256v128h128v-6.1c0-6.3-2.5-12.4-7-16.9z\"><\/path><\/svg>\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tDescargar Gu\u00eda\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div class=\"e-n-tabs-content\">\n\t\t\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620 e-n-tab-title-560883181\" id=\"e-n-tab-content-560883181\" data-tab-index=\"1\" style=\"--n-tabs-title-order: 1;\" class=\"e-active elementor-element elementor-element-148acc0 e-con-full e-grid e-con e-child\" data-id=\"148acc0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-60789d0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60789d0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-0ca4928 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"0ca4928\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9b3f55d elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9b3f55d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>Definici\u00f3n<\/b><\/span><\/p><p>La definici\u00f3n de estre\u00f1imiento ha evolucionado en el tiempo, no es solo evacuar pocas veces a la semana, sino que se debe considerar una percepci\u00f3n de evacuaci\u00f3n insatisfactoria o incompleta que incluye el esfuerzo y la consistencia. Por ello, internacionalmente su definici\u00f3n debe ajustarse a los Criterios de Roma IV, como el criterio est\u00e1ndar de oro.<\/p><p>El estre\u00f1imiento constituye una de las causas m\u00e1s frecuentes de consulta en pediatr\u00eda y en gastroenterolog\u00eda representa hasta el 25% de las consultas. Ante un ni\u00f1o o adolescente con estre\u00f1imiento lo importante es diferenciar entre el estre\u00f1imiento funcional, observado aproximadamente en el 95% de los casos y las causas org\u00e1nicas en el 5% restante.<\/p><p>En esta gu\u00eda de abordaje, se ha elaborado un algoritmo donde el primer paso es usar los criterios de Roma IV, para orientar cl\u00ednicamente los trastornos funcionales, los cuales deben cumplirse al menos 2 durante un periodo de un mes. La importancia de evaluar los criterios es que los s\u00edntomas no pueden atribuirse a otra causa por lo que son catalogados como un trastorno funcional, en la actualidad se denominan alteraciones del eje intestino cerebro.<\/p><p><strong><span style=\"color: #338fff;\"><b>1.- Cl\u00ednica y examen f\u00edsico<\/b><\/span><\/strong><\/p><p>La historia cl\u00ednica debe ser completa por sistemas y al examen f\u00edsico debe incluir la inspecci\u00f3n\u00a0 \u00e1rea sacra buscando anomal\u00edas o espina b\u00edfida oculta y perianal. En la actualidad el tacto rectal se difiere y se realiza en situaciones especiales.<\/p><p>En el interrogatorio cl\u00ednico para conocer las caracter\u00edsticas de las heces en cuanto a forma y tama\u00f1o son de ayuda la Escala de Bristol, universalmente m\u00e1s conocida y empleada, as\u00ed como la Escala de heces para lactantes y ni\u00f1os peque\u00f1os de Bruselas (BITSS, por sus siglas en ingl\u00e9s) en especial para ni\u00f1os con uso de pa\u00f1al, ambas validadas y confiables.<\/p><p><a href=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-Bristol.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2786 size-large\" src=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-Bristol-1024x614.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"614\" srcset=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-Bristol-1024x614.jpg 1024w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-Bristol-300x180.jpg 300w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-Bristol-768x461.jpg 768w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-Bristol-1536x922.jpg 1536w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-Bristol.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p><p><a href=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-BITSS.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2785 size-large\" src=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-BITSS-1024x614.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"614\" srcset=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-BITSS-1024x614.jpg 1024w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-BITSS-300x180.jpg 300w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-BITSS-768x461.jpg 768w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-BITSS-1536x922.jpg 1536w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Escala-de-BITSS.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p><p>Se ha alcanzado un consenso sobre la interpretaci\u00f3n de las escalas, donde el tipo 1 y 2, indican heces duras compatibles con estre\u00f1imiento; 3 y 4 indicaban heces formadas normales. Sin embargo, la 3 puede corresponder a una dieta con poca fibra; la 5 indicaba heces blandas y las 6 y 7 indican heces l\u00edquidas.<\/p><p>Al interrogatorio cl\u00ednico, existen preguntas claves que orientan hacia el origen del estre\u00f1imiento. El aspecto nutricional es vital:<\/p><ul><li>Consumo de Fibra (cantidad y calidad): de acuerdo con la edad del ni\u00f1o se ha establecido un consumo de fibra que va desde 10 a los 20 gr\/d\u00eda. Preguntas sugeridas pueden ser: \u00bfConsume granos integrales, leguminosas, frutas con c\u00e1scara? S\u00ed consume menos de 3 porciones de fruta\/verdura al d\u00eda; consumo nulo de cereales pueden ser un factor de riesgo. Otro aspecto para interrogar es el uso de dietas restrictivas.<\/li><li>Ingesta h\u00eddrica: tambi\u00e9n de acuerdo con edad, as\u00ed como la sustituci\u00f3n por refrescos, bebidas recreativas, jugos o caf\u00e9.<\/li><li>Contenido de grasas y ultraprocesados que desplazan la dieta con fibra, harinas refinadas y baja en grasas saludables enlentecen el tr\u00e1nsito.<\/li><li>El horario de las comidas y h\u00e1bitos son importantes para el establecimiento de una dieta saludable.<\/li><\/ul><p>\u00a0<\/p><p>Otro punto clave en el interrogatorio es el establecimiento del estre\u00f1imiento en ni\u00f1os peque\u00f1os paralelo al entrenamiento del control de esf\u00ednteres, maniobras de retenci\u00f3n y el uso de la poceta. Tambi\u00e9n es importante el ejercicio, la edad de utilizaci\u00f3n de la vasenilla o la poceta, con o sin reductor y apoyo de los pies, que dificulta el reflejo.<\/p><p>Igualmente verificar si se observa o no incontinencia fecal.<\/p><p>Un aspecto fundamental es descartar que la causa del estre\u00f1imiento no sea de origen org\u00e1nico, por ello se han se\u00f1alado signos de alarma o banderas rojas que sugieren la presencia de otras patolog\u00edas, por lo que deben ser evaluados por el especialista para que este indique permiten estudios especializados como biopsia, manometr\u00eda, radiolog\u00eda del colon y resonancia de columna lumbosacra, entre otros.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620 e-n-tab-title-560883182\" id=\"e-n-tab-content-560883182\" data-tab-index=\"2\" style=\"--n-tabs-title-order: 2;\" class=\" elementor-element elementor-element-9afd204 e-grid e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"9afd204\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-dd0689a e-con-full e-grid e-con e-child\" data-id=\"dd0689a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ea36860 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ea36860\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>2.- Pilares del tratamiento<\/b><\/span><\/p><p><strong>2.1.- Tratamiento no farmacol\u00f3gico: <\/strong><\/p><p>&#8211; <u>Regla de la fibra por edad<\/u>: Edad (en a\u00f1os) + 5 = gramos de fibra diarios.<\/p><p>&#8211; <u>Dieta<\/u>: frutas enteras o en pure con la piel y pulpa, sin az\u00facar, de preferencia pera, ciruela, durazno, melocot\u00f3n, kiwi, naranja, pi\u00f1a. Cereales y legumbres. Vegetales verdes y cruc\u00edferas. Aceite de oliva extra virgen y aguacate.\u00a0 Agua varias veces al d\u00eda y en las comidas. No exceso de leche de vaca completa. Evita refrescos y jugos industriales; el az\u00facar en exceso altera la microbiota y puede empeorar la consistencia de las heces a largo plazo.<\/p><p>&#8211; Factor Conductual: h\u00e1bito evacuador, no retenci\u00f3n de heces en la escuela o por juegos. Respetar el reflejo gastroc\u00f3lico, fomentando sentarse en el ba\u00f1o 5-10 minutos despu\u00e9s de comer. Es cuando el intestino tiene su movimiento natural m\u00e1s fuerte. Higiene fecal, \u00a0\u00abToilet training\u00bb o la posici\u00f3n de sentadilla con uso de taburete para elevar las rodillas por encima de la cadera mientras est\u00e1 sentados. Esto alinea el recto y facilita la salida sin esfuerzo.<\/p><p>2.2.- <strong>Tratamiento farmacol\u00f3gico:<\/strong><\/p><p><strong>2.2.1 Desimpactaci\u00f3n:<\/strong> si hay fecaloma, la limpieza del colon es la medida m\u00e1s eficaz. La v\u00eda oral es de preferencia, con dosis altas de polietilenglicol (PEG 3350): 1 &#8211; 1.5 g\/kg\/d\u00eda por 3 a 6 d\u00edas. Una alternativa rectal cuando falla la v\u00eda oral o se necesita un tratmiento r\u00e1pido el enema de soluci\u00f3n salina es bien tolerado. Los enemas con fosfato deben ser empleados con precauci\u00f3n en ni\u00f1os peque\u00f1os por riesgo de desequilibrio electrol\u00edtico.<\/p><p><strong>2.2.2. Mantenimiento: <\/strong>esta fase evita reca\u00eddas y se cumple durante meses e inicia una vez el colon ha sido limpiado en su parte distal. El objetivo es que las heces sean tipo Bristol 4 (blandas) todos los d\u00edas.<\/p><p><u>Laxantes osm\u00f3ticos<\/u>:<\/p><p>a.- Polietilenglicol 3350 es el tratmiento de primera l\u00ednea, se ajustan las dosis para lograr una deposici\u00f3n Bristol 4 al d\u00eda. Este f\u00e1rmaco no ocasiona dependencia y act\u00faa reteniendo agua en la luz intestinal<\/p><p>b.- Lactulosa<strong>:<\/strong> a 1 ml\/kg\/d\u00eda (repartido en 2 dosis) si no hay disponibilidad de PEG o no se tolera, siendo la segunda opci\u00f3n si el PEG. El efecto adverso descrito es la producci\u00f3n de gases y c\u00f3licos.<\/p><p>c.- Hidr\u00f3xido de Magnesio: puede ser \u00fatil en adolescentes, pero se debe vigilar la funci\u00f3n renal si se usa por tiempo muy prolongado.<\/p><p><u>Laxantes estimulantes:<\/u> se usan solo de manera puntual o si los osm\u00f3ticos no son suficientes. Su mecanismo de acci\u00f3n es aumentar el movimiento intestinal.<\/p><p>Su empleo generalmente es de uso breve como el Bisacodilo o Sen\u00f3sidos, siempre bajo supervisi\u00f3n m\u00e9dica si el ni\u00f1o lleva m\u00e1s de 2-3 d\u00edas sin evacuar a pesar del mantenimiento.<\/p><p>La indicaci\u00f3n de Bisacodilo, Sen y Bicosulfato de sodio, depender\u00e1 de la severidad del estre\u00f1imiento y el especialista puede combinar con los laxantes osm\u00f3ticos. El aceite mineral es opcional en casos severos, no administrar v\u00eda oral en menores de 2 a\u00f1os y alejado de las comidas, pudiera ocasionar d\u00e9ficit vitam\u00ednico.<\/p><p><a href=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Farmacos-tratamiento-del-estrenimiento.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2787 size-large\" src=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Farmacos-tratamiento-del-estrenimiento-1024x614.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"614\" srcset=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Farmacos-tratamiento-del-estrenimiento-1024x614.jpg 1024w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Farmacos-tratamiento-del-estrenimiento-300x180.jpg 300w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Farmacos-tratamiento-del-estrenimiento-768x461.jpg 768w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Farmacos-tratamiento-del-estrenimiento-1536x922.jpg 1536w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Farmacos-tratamiento-del-estrenimiento.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620 e-n-tab-title-560883183\" id=\"e-n-tab-content-560883183\" data-tab-index=\"3\" style=\"--n-tabs-title-order: 3;\" class=\" elementor-element elementor-element-87b374f e-grid e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"87b374f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-cb9adfe e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cb9adfe\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6fd4f4f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6fd4f4f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>Diagn\u00f3stico Roma IV<\/b><\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif; font-size: 12pt;\">Observar la secci\u00f3n C del algoritmo.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620 e-n-tab-title-560883184\" id=\"e-n-tab-content-560883184\" data-tab-index=\"4\" style=\"--n-tabs-title-order: 4;\" class=\" elementor-element elementor-element-5960c29 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"5960c29\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-98ec201 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"98ec201\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9f407ab elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9f407ab\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>3. Seguimiento cl\u00ednico<\/b><\/span><\/p><p>La decisi\u00f3n cl\u00ednica y seguimiento se estima en 2 a 4 semanas, sino responde es de importancia la derivaci\u00f3n al gastroenter\u00f3logo pediatra, quien adem\u00e1s puede identificar o confirma banderas rojas para descartar Enfermedad de Hirschsprung, fibrosis qu\u00edstica, celiaqu\u00eda o hipotiroidismo, o masa abdominal palpable que pueden confundirse con fecaloma.<\/p><p>El seguimiento es prioritario, cuando hay \u00e9xito, el especialista estima el retiro gradual de laxantes. En caso contrario el paciente es reevaluado, se investiga la adherencia al tratamiento o considera causas org\u00e1nicas ocultas.<\/p><p>Una consideraci\u00f3n fundamental es no cometer el error de suspender el tratamiento inmediatamente cuando el ni\u00f1o o adolescente comienza a realizar una evacuaci\u00f3n normal. El tratamiento como m\u00ednimo debe durar al menos 2 meses. Se puede estimar el momento de retiro de la medicaci\u00f3n cuando el paciente tenga al menos 1 mes sin dolor, sin accidentes o manchado de la ropa y que mantenga una frecuencia normal.\u00a0 La reducci\u00f3n de la medicaci\u00f3n deben hacerse lentamente cada 2 semanas para evitar el efecto rebote.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620 e-n-tab-title-560883185\" id=\"e-n-tab-content-560883185\" data-tab-index=\"5\" style=\"--n-tabs-title-order: 5;\" class=\" elementor-element elementor-element-fab2781 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"fab2781\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-9bc9ad8 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"9bc9ad8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8ecb342 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8ecb342\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>Seguimiento<\/b><\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', serif; font-size: 12pt;\">Observar la secci\u00f3n E del algoritmo.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620 e-n-tab-title-560883186\" id=\"e-n-tab-content-560883186\" data-tab-index=\"6\" style=\"--n-tabs-title-order: 6;\" class=\" elementor-element elementor-element-bc66b20 e-con-full e-grid e-con e-child\" data-id=\"bc66b20\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-3145401 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3145401\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-d96d9ef e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d96d9ef\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-11ab44d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"11ab44d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><strong>Autores<\/strong><\/span><\/p><p><strong>Doctora Responsable:<\/strong> Lopez, Karolina <sup>1<\/sup><\/p><p><em><sup>1<\/sup><\/em><em>Coordinadora: Pediatra Gastroenterologo <\/em><\/p><p>Dr. Christian N\u00fa\u00f1ez<\/p><p>Dra. Dianora Navarro<\/p><p>Dr. Daniel Villalobos\u00a0<\/p><p><strong>Correo <\/strong><strong>drakarolinalopezb@gmail.com<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620 e-n-tab-title-560883187\" id=\"e-n-tab-content-560883187\" data-tab-index=\"7\" style=\"--n-tabs-title-order: 7;\" class=\" elementor-element elementor-element-8bba109 e-con-full e-grid e-con e-child\" data-id=\"8bba109\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-4e7f762 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"4e7f762\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620\" class=\"elementor-element elementor-element-e527b4b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"e527b4b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7581c6b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7581c6b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><strong>BIBLIOGRAF\u00cdA<\/strong><\/span><\/p><ol><li>Benninga MA, Faure C, Hyman PE, St James Roberts I, Schechter NL, Nurko S. Childhood Functional Gastrointestinal Disorders: Neonate\/Toddler. 2016 Feb 15:S0016-5085(16)00182-7. doi: 10.1053\/j.gastro.2016.02.016<\/li><li>Tabbers MM, DiLorenzo C, Berger MY, Faure C, Langendam MW, Nurko S, Staiano A, Vandenplas Y, Benninga MA; European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition; North American Society for Pediatric Gastroenterology. Evaluation and treatment of functional constipation in infants and children: evidence-based recommendations from ESPGHAN and NASPGHAN. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2014;58(2):258-74. doi: 10.1097\/MPG.0000000000000266.<\/li><li>Grupo de Trabajo de Constipaci\u00f3n del Comit\u00e9 Nacional de Gastroenterolog\u00eda Pedi\u00e1trica. Estre\u00f1imiento funcional en pediatr\u00eda, diagn\u00f3stico y tratamiento. Arch Argent Pediatr 2021;119(1):S39-S47. <a href=\"http:\/\/dx.doi.org\/10.5546\/aap.2021.S39\">http:\/\/dx.doi.org\/10.5546\/aap.2021.S39<\/a>.<\/li><li>Bashir, Samina Khan, Khan, Muhammad Bashir, Estre\u00f1imiento funcional pedi\u00e1trico: un nuevo desaf\u00edo, Advanced Gut &amp; Microbiome Research, 2024, 5569563, 12 p\u00e1ginas, 2024. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1155\/2024\/5569563\"><strong>https:\/\/doi.org\/10.1155\/2024\/5569563<\/strong><\/a><\/li><li>Sclar, G.D., Bauza, V., Bisoyi, A. <em>et al.<\/em> Effect of a behavior change and hardware intervention on safe child feces management practices in rural Odisha, India: a cluster-randomized controlled trial. <em>BMC Public Health<\/em> <strong>24<\/strong>, 2327 (2024). <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-024-19272-5\">https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12889-024-19272-5<\/a>.<\/li><li>Tran DL, Sintusek P. Functional constipation in children: What physicians should know. <em>World J Gastroenterol<\/em> 2023; 29(8): 1261-1288 [PMID: <a href=\"http:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/36925458\">36925458<\/a> DOI: <a href=\"https:\/\/dx.doi.org\/10.3748\/wjg.v29.i8.1261\">3748\/wjg.v29.i8.1261<\/a>]<\/li><li>Figueroa-Salazar, M.A. Ru\u00edz-Castillo, E.M. Toro-Monjaraz et al. Consenso mexicano sobre el diagn\u00f3stico y tratamiento del estre\u00f1imiento en poblaci\u00f3n pedi\u00e1trica. Revista de Gastroenterolog\u00eda de M\u00e9xico 2025; 90:577-593. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.rgmx.2025.04.007 0375-0906.<\/li><li>Avelar-Rodr\u00edguez D, Toro-Monjaraz EM, Ram\u00edrez-Mayans JA. Constipaci\u00f3n funcional en pediatr\u00eda: Criterios de Roma IV, diagn\u00f3stico y tratamiento. Acta Pediatr Mex. 2018;39(1):81-84.<\/li><li>J\u00e1tiva-Mari\u00f1o E, Manterola C, Otzen T. Confiabilidad inter e intraobservador de la escala BITSS en el diagn\u00f3stico y seguimiento precoz de la diarrea infecciosa en ni\u00f1os menores de 3 a\u00f1os. Andes pediatr. 2021;92(6):937-942. DOI: 10.32641\/andespediatr.v92i6.3809.<\/li><li>Gordon M, de Geus A, Banasiuk M, Benninga MA, Borrelli O, Boruta M, et al. ESPGHAN and NASPGHAN 2024 protocol for paediatric functional constipation treatment guidelines (standard operating procedure). <em>BMJ Paediatrics Open<\/em>. 2025;9:e003161. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/bmjpo-2024-003161\">https:\/\/doi.org\/10.1136\/bmjpo-2024-003161<\/a><\/li><li>Rishanghan, L.; Hinds, R. An Overview of the Management of Functional Gastrointestinal Disorders in Infancy. <em> Disord.<\/em> <strong>2023<\/strong>, <em>5<\/em>, 500-507. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/gidisord5040041\">https:\/\/doi.org\/10.3390\/gidisord5040041<\/a><\/li><li>Gordon M, MacDonald JK, Parker CE, Akobeng AK, Thomas AG. Osmotic and stimulant laxatives for the management of childhood constipation. Cochrane Database Syst Rev. 2016 Aug 17;2016(8):CD009118. doi: 10.1002\/14651858.CD009118.<\/li><li>de Geus, A., Koppen, I.J.N., Flint, R.B. <em>et al.<\/em> An Update of Pharmacological Management in Children with Functional Constipation. <em>Pediatr Drugs<\/em> 25, 343\u2013358 (2023). <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1007\/s40272-023-00563-0\">https:\/\/doi.org\/10.1007\/s40272-023-00563-0<\/a><\/li><li>Alnaim A. Management Approach of Pediatric Constipation . Cureus 2021;13(10): e19157. DOI 10.7759\/cureus.19157<\/li><li>Shen Z-Y, Zhang J, Bai Y-Z and Zhang S-C. Diagnosis and management of fecal incontinence in children and adolescents. Pediatr. 2022; 10:1034240. doi: 10.3389\/fped.2022.1034240<\/li><li>Kilgore AL, Rogers Boruta MK, Ambartsumyan L, Suarez RG, Patel D, Wood RJ, Darbari A, Rodriguez L. Evaluation and management of pediatric refractory constipation: Recommendations from the NASPGHAN neurogastroenterology and motility committee. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2025 Feb;80(2):353-373. doi: 10.1002.<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2620 e-n-tab-title-560883188\" id=\"e-n-tab-content-560883188\" data-tab-index=\"8\" style=\"--n-tabs-title-order: 8;\" class=\" elementor-element elementor-element-df0d707 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"df0d707\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9e33fa8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9e33fa8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-845 aligncenter\" src=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/PDF_file_icon.svg_-244x300.png\" alt=\"\" width=\"52\" height=\"64\" srcset=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/PDF_file_icon.svg_-244x300.png 244w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/PDF_file_icon.svg_.png 400w\" sizes=\"(max-width: 52px) 100vw, 52px\" \/><a href=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Guia-Clinica-Estrenimiento-Pediatrico.pdf\">Gu\u00eda Cl\u00ednica Estre\u00f1imiento Pedi\u00e1trico<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\t\t\t<details id=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"e-n-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<summary class=\"e-n-accordion-item-title\" data-accordion-index=\"2\" tabindex=\"-1\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"e-n-accordion-item-2621\" >\n\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-header'><div class=\"e-n-accordion-item-title-text\"> Uso de probi\u00f3ticos en pediatr\u00eda <\/div><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-icon'>\n\t\t\t<span class='e-opened' ><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-minus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h384c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t\t<span class='e-closed'><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-file-medical\" viewBox=\"0 0 384 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M377 105L279.1 7c-4.5-4.5-10.6-7-17-7H256v128h128v-6.1c0-6.3-2.5-12.4-7-16.9zm-153 31V0H24C10.7 0 0 10.7 0 24v464c0 13.3 10.7 24 24 24h336c13.3 0 24-10.7 24-24V160H248c-13.2 0-24-10.8-24-24zm64 160v48c0 4.4-3.6 8-8 8h-56v56c0 4.4-3.6 8-8 8h-48c-4.4 0-8-3.6-8-8v-56h-56c-4.4 0-8-3.6-8-8v-48c0-4.4 3.6-8 8-8h56v-56c0-4.4 3.6-8 8-8h48c4.4 0 8 3.6 8 8v56h56c4.4 0 8 3.6 8 8z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t<\/span>\n\n\t\t\t\t\t\t<\/summary>\n\t\t\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-c4fde93 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c4fde93\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-2c1d7d5 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"2c1d7d5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-81bd2ce elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"81bd2ce\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Probioticos-en-Pediatria.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-title=\"Probi\u00f3ticos en Pediatr\u00eda\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6Mjk2NiwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3ZpZGVvdGVjYS5zdnBlZGlhdHJpYS5vcmdcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjZcLzA4XC9Qcm9iaW90aWNvcy1lbi1QZWRpYXRyaWEuanBnIn0%3D\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"614\" src=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Probioticos-en-Pediatria-1024x614.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2966\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Probioticos-en-Pediatria-1024x614.jpg 1024w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Probioticos-en-Pediatria-300x180.jpg 300w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Probioticos-en-Pediatria-768x461.jpg 768w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Probioticos-en-Pediatria-1536x922.jpg 1536w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Probioticos-en-Pediatria.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-a07e292 e-con-full e-grid e-con e-child\" data-id=\"a07e292\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a795ba4 e-n-tabs-mobile elementor-widget elementor-widget-n-tabs\" data-id=\"a795ba4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;horizontal_scroll&quot;:&quot;disable&quot;}\" data-widget_type=\"nested-tabs.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-n-tabs\" data-widget-number=\"175725476\" aria-label=\"Pesta\u00f1as. Abre elementos con Intro o Espacio, ci\u00e9rralos con Escape y navega con las fechas.\">\n\t\t\t<div class=\"e-n-tabs-heading\" role=\"tablist\">\n\t\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-1757254761\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-1757254761\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"true\" data-tab-index=\"1\" role=\"tab\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"e-n-tab-content-1757254761\" style=\"--n-tabs-title-order: 1;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tIntroducci\u00f3n\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-1757254762\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-1757254762\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"2\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-1757254762\" style=\"--n-tabs-title-order: 2;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tA\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-1757254763\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-1757254763\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"3\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-1757254763\" style=\"--n-tabs-title-order: 3;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tB \t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-1757254764\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-1757254764\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"4\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-1757254764\" style=\"--n-tabs-title-order: 4;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tC\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-1757254765\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-1757254765\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"5\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-1757254765\" style=\"--n-tabs-title-order: 5;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tD\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-1757254766\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-1757254766\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"6\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-1757254766\" style=\"--n-tabs-title-order: 6;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tE\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-1757254767\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-1757254767\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"7\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-1757254767\" style=\"--n-tabs-title-order: 7;\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tF\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-1757254768\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-1757254768\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"8\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-1757254768\" style=\"--n-tabs-title-order: 8;\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-user-edit\" viewBox=\"0 0 640 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224 256c70.7 0 128-57.3 128-128S294.7 0 224 0 96 57.3 96 128s57.3 128 128 128zm89.6 32h-16.7c-22.2 10.2-46.9 16-72.9 16s-50.6-5.8-72.9-16h-16.7C60.2 288 0 348.2 0 422.4V464c0 26.5 21.5 48 48 48h274.9c-2.4-6.8-3.4-14-2.6-21.3l6.8-60.9 1.2-11.1 7.9-7.9 77.3-77.3c-24.5-27.7-60-45.5-99.9-45.5zm45.3 145.3l-6.8 61c-1.1 10.2 7.5 18.8 17.6 17.6l60.9-6.8 137.9-137.9-71.7-71.7-137.9 137.8zM633 268.9L595.1 231c-9.3-9.3-24.5-9.3-33.8 0l-37.8 37.8-4.1 4.1 71.8 71.7 41.8-41.8c9.3-9.4 9.3-24.5 0-33.9z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-user-edit\" viewBox=\"0 0 640 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224 256c70.7 0 128-57.3 128-128S294.7 0 224 0 96 57.3 96 128s57.3 128 128 128zm89.6 32h-16.7c-22.2 10.2-46.9 16-72.9 16s-50.6-5.8-72.9-16h-16.7C60.2 288 0 348.2 0 422.4V464c0 26.5 21.5 48 48 48h274.9c-2.4-6.8-3.4-14-2.6-21.3l6.8-60.9 1.2-11.1 7.9-7.9 77.3-77.3c-24.5-27.7-60-45.5-99.9-45.5zm45.3 145.3l-6.8 61c-1.1 10.2 7.5 18.8 17.6 17.6l60.9-6.8 137.9-137.9-71.7-71.7-137.9 137.8zM633 268.9L595.1 231c-9.3-9.3-24.5-9.3-33.8 0l-37.8 37.8-4.1 4.1 71.8 71.7 41.8-41.8c9.3-9.4 9.3-24.5 0-33.9z\"><\/path><\/svg>\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tAutores\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-1757254769\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-1757254769\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"9\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-1757254769\" style=\"--n-tabs-title-order: 9;\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-book\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M448 360V24c0-13.3-10.7-24-24-24H96C43 0 0 43 0 96v320c0 53 43 96 96 96h328c13.3 0 24-10.7 24-24v-16c0-7.5-3.5-14.3-8.9-18.7-4.2-15.4-4.2-59.3 0-74.7 5.4-4.3 8.9-11.1 8.9-18.6zM128 134c0-3.3 2.7-6 6-6h212c3.3 0 6 2.7 6 6v20c0 3.3-2.7 6-6 6H134c-3.3 0-6-2.7-6-6v-20zm0 64c0-3.3 2.7-6 6-6h212c3.3 0 6 2.7 6 6v20c0 3.3-2.7 6-6 6H134c-3.3 0-6-2.7-6-6v-20zm253.4 250H96c-17.7 0-32-14.3-32-32 0-17.6 14.4-32 32-32h285.4c-1.9 17.1-1.9 46.9 0 64z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-book\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M448 360V24c0-13.3-10.7-24-24-24H96C43 0 0 43 0 96v320c0 53 43 96 96 96h328c13.3 0 24-10.7 24-24v-16c0-7.5-3.5-14.3-8.9-18.7-4.2-15.4-4.2-59.3 0-74.7 5.4-4.3 8.9-11.1 8.9-18.6zM128 134c0-3.3 2.7-6 6-6h212c3.3 0 6 2.7 6 6v20c0 3.3-2.7 6-6 6H134c-3.3 0-6-2.7-6-6v-20zm0 64c0-3.3 2.7-6 6-6h212c3.3 0 6 2.7 6 6v20c0 3.3-2.7 6-6 6H134c-3.3 0-6-2.7-6-6v-20zm253.4 250H96c-17.7 0-32-14.3-32-32 0-17.6 14.4-32 32-32h285.4c-1.9 17.1-1.9 46.9 0 64z\"><\/path><\/svg>\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tBibliograf\u00eda\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t<button id=\"e-n-tab-title-17572547610\" data-tab-title-id=\"e-n-tab-title-17572547610\" class=\"e-n-tab-title\" aria-selected=\"false\" data-tab-index=\"10\" role=\"tab\" tabindex=\"-1\" aria-controls=\"e-n-tab-content-17572547610\" style=\"--n-tabs-title-order: 10;\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-file-download\" viewBox=\"0 0 384 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224 136V0H24C10.7 0 0 10.7 0 24v464c0 13.3 10.7 24 24 24h336c13.3 0 24-10.7 24-24V160H248c-13.2 0-24-10.8-24-24zm76.45 211.36l-96.42 95.7c-6.65 6.61-17.39 6.61-24.04 0l-96.42-95.7C73.42 337.29 80.54 320 94.82 320H160v-80c0-8.84 7.16-16 16-16h32c8.84 0 16 7.16 16 16v80h65.18c14.28 0 21.4 17.29 11.27 27.36zM377 105L279.1 7c-4.5-4.5-10.6-7-17-7H256v128h128v-6.1c0-6.3-2.5-12.4-7-16.9z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-file-download\" viewBox=\"0 0 384 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224 136V0H24C10.7 0 0 10.7 0 24v464c0 13.3 10.7 24 24 24h336c13.3 0 24-10.7 24-24V160H248c-13.2 0-24-10.8-24-24zm76.45 211.36l-96.42 95.7c-6.65 6.61-17.39 6.61-24.04 0l-96.42-95.7C73.42 337.29 80.54 320 94.82 320H160v-80c0-8.84 7.16-16 16-16h32c8.84 0 16 7.16 16 16v80h65.18c14.28 0 21.4 17.29 11.27 27.36zM377 105L279.1 7c-4.5-4.5-10.6-7-17-7H256v128h128v-6.1c0-6.3-2.5-12.4-7-16.9z\"><\/path><\/svg>\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<span class=\"e-n-tab-title-text\">\n\t\t\t\tDescargar Gu\u00eda\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/button>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div class=\"e-n-tabs-content\">\n\t\t\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621 e-n-tab-title-1757254761\" id=\"e-n-tab-content-1757254761\" data-tab-index=\"1\" style=\"--n-tabs-title-order: 1;\" class=\"e-active elementor-element elementor-element-93446e7 e-con-full e-grid e-con e-child\" data-id=\"93446e7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-3391d96 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3391d96\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-d55b8fc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d55b8fc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32a3375 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"32a3375\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>Gu\u00eda Cl\u00ednica de uso de probi\u00f3ticos en pediatr\u00eda<\/b><\/span><\/p><p>Se conoce que el uso de probi\u00f3ticos en la poblaci\u00f3n pedi\u00e1trica est\u00e1 aumentando, sin embargo, persiste la incertidumbre sobre c\u00f3mo utilizar adecuadamente los probi\u00f3ticos, dosis, cuales usar, por cuanto tiempo, en que momento del d\u00eda, como escoger la cepa especifica.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Es importante destacar que todo probi\u00f3tico debe disponer de genero especie y cepa (que los efectos de los probi\u00f3ticos son espec\u00edficos de cada cepa).<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Esta gu\u00eda actualiza las indicaciones para el uso de probi\u00f3ticos en determinados trastornos gastrointestinales en ni\u00f1os y adolescentes, adem\u00e1s se anexan otros usos.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Las recomendaciones pretenden ser de amplia aplicaci\u00f3n y deben considerarse el tratamiento de elecci\u00f3n. Sin embargo, no son el \u00fanico enfoque y dependen de cada caso cl\u00ednico. Recordando que para lograr el equilibrio de la microbiota intestinal o eubiosis, no depende solo del uso de los probi\u00f3ticos, sino de los 5 pilares para mantener la microbiota como lo son: dieta, equilibrada, balanceada y diversa, evitar estr\u00e9s, favorecer ejercicio al aire libre, respetar los ritmos circadianos de la alimentaci\u00f3n y sue\u00f1o.<\/p><p>Estas gu\u00edas se basan en Consensos internacionales.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621 e-n-tab-title-1757254762\" id=\"e-n-tab-content-1757254762\" data-tab-index=\"2\" style=\"--n-tabs-title-order: 2;\" class=\" elementor-element elementor-element-e552952 e-con-full e-grid e-con e-child\" data-id=\"e552952\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-f5b0015 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"f5b0015\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-a852d36 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"a852d36\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44752c9 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"44752c9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>Definiciones<\/b><\/span><\/p><ol><li><strong>Probi\u00f3tico: <\/strong>Son microorganismos vivos que, administrados en cantidades adecuadas, confieren un beneficio para la salud del hu\u00e9sped.<\/li><li><strong>Prebi\u00f3tico: <\/strong>Un ingrediente fermentado selectivamente (polisac\u00e1ridos no amil\u00e1ceos y oligosac\u00e1ridos) que produce cambios espec\u00edficos en la composici\u00f3n y\/o actividad de la microbiota gastrointestinal, confiriendo as\u00ed beneficio(s) a la salud del hospedero.<\/li><li><strong>Simbi\u00f3ticos: <\/strong>Mezcla de microorganismos vivos y uno o m\u00e1s sustratos utilizados selectivamente por los microorganismos hospedadores que confieren un beneficio para la salud del hospedador. Existen dos tipos de simbi\u00f3ticos: complementarios (mezclas de probi\u00f3ticos y prebi\u00f3ticos) y sin\u00e9rgicos (mezclas de microbios vivos seleccionados para utilizar un sustrato coadministrado para obtener un efecto saludable).<\/li><li><strong>Postbi\u00f3tico: <\/strong>Sustancias solubles generadas del metabolismo de los probi\u00f3ticos y liberadas al medio extracelular, que confieren un beneficio para la salud del hospedero.<\/li><li><strong>Psicobi\u00f3tico: <\/strong>Son microorganismos vivos (probi\u00f3ticos) o una sustancia (prebi\u00f3ticos) que, cuando son administrados en cantidades adecuadas, producen un beneficio para la salud de pacientes con trastornos mentales<\/li><li><strong>Parabi\u00f3tico: <\/strong>Probi\u00f3ticos muertos o fantasmas con similares acciones y efectos que los probi\u00f3ticos vivos.<\/li><li><strong>Microbiota: <\/strong>Es el conjunto de microorganismos (bacterias, hongos, arqueas, virus y par\u00e1sitos) que conviven con el ser humano en una relaci\u00f3n de simbiosis.<\/li><li><strong>Microbioma:<\/strong> Incluye a los microorganismos, sus genes y el entorno ambiental donde viven.<\/li><li><strong>Eubiosis:<\/strong> Es el estado de equilibrio microbiano ideal en el organismo.<\/li><li><strong>Disbiosis: <\/strong>Es el estado de desequilibrio dentro del ecosistema de microrganismos que conviven con el ser humano.<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621 e-n-tab-title-1757254763\" id=\"e-n-tab-content-1757254763\" data-tab-index=\"3\" style=\"--n-tabs-title-order: 3;\" class=\" elementor-element elementor-element-6fc7c84 e-grid e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"6fc7c84\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-950cb4c e-con-full e-grid e-con e-child\" data-id=\"950cb4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cbe44d4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cbe44d4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>Factores que alteran la microbiota:<\/b><\/span><\/p><ul><li>Alimentaci\u00f3n materna<\/li><li>Entorno y Exposici\u00f3n ambiente t\u00f3xico<\/li><li>Tipo de parto<\/li><li>Lactancia materna\/formula<\/li><li>Uso de antibi\u00f3ticos (prenatal- post natal)<\/li><li>Alimentaci\u00f3n alta en alimentos ultraprocesados<\/li><li>Estilo de vida (sedentarismo)<\/li><li>Estr\u00e9s<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621 e-n-tab-title-1757254764\" id=\"e-n-tab-content-1757254764\" data-tab-index=\"4\" style=\"--n-tabs-title-order: 4;\" class=\" elementor-element elementor-element-d54f793 e-grid e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d54f793\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-ea7d173 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"ea7d173\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ae3a76b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ae3a76b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>Mecanismos de acci\u00f3n de los probi\u00f3ticos y los prebi\u00f3ticos<\/b><\/span><\/p><p>Los prebi\u00f3ticos afectan a las bacterias intestinales aumentando el n\u00famero o las actividades de las bacterias beneficiosas. El resultado puede ser la disminuci\u00f3n de la poblaci\u00f3n de microorganismos potencialmente pat\u00f3genos o la reducci\u00f3n de las actividades metab\u00f3licas potencialmente perjudiciales de la microbiota del hospedero. Los prebi\u00f3ticos tambi\u00e9n pueden influir en la funci\u00f3n inmunitaria.<\/p><p>Las cepas probi\u00f3ticas pueden tener efectos sobre la salud a trav\u00e9s de uno o varios de los mecanismos identificados. Los probi\u00f3ticos pueden afectar al ecosistema intestinal influyendo en los mecanismos inmunitarios de la mucosa, interactuando con microbios comensales o potencialmente pat\u00f3genos, generando productos finales metab\u00f3licos como \u00e1cidos grasos de cadena corta y comunic\u00e1ndose con las c\u00e9lulas del hospedero a trav\u00e9s de se\u00f1ales qu\u00edmicas. Estos mecanismos pueden conducir al antagonismo de pat\u00f3genos potenciales, la mejora del entorno intestinal, el refuerzo de la barrera intestinal, la regulaci\u00f3n a la baja de la inflamaci\u00f3n y la regulaci\u00f3n al alza de la respuesta inmunitaria a los desaf\u00edos antig\u00e9nicos. Se cree que estos fen\u00f3menos median la mayor\u00eda de los efectos beneficiosos, como la reducci\u00f3n de la incidencia y gravedad de las diarreas, que constituye uno de los usos m\u00e1s reconocidos de los probi\u00f3ticos.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621 e-n-tab-title-1757254765\" id=\"e-n-tab-content-1757254765\" data-tab-index=\"5\" style=\"--n-tabs-title-order: 5;\" class=\" elementor-element elementor-element-ac19ae7 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"ac19ae7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-a892e13 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"a892e13\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b43ae8e elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b43ae8e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>Principales indicaciones de los probi\u00f3ticos en pediatr\u00eda<\/b><\/span><\/p><ol><li><strong>Diarrea:<\/strong><\/li><li><strong>Gastroenteritis aguda: <\/strong>La mayor evidencia sobre la eficacia de los probi\u00f3ticos ha sido descrita en el tratamiento de la diarrea aguda infecciosa, siendo m\u00e1s significativo en las diarreas producidas por rotavirus. Los efectos beneficiosos son m\u00e1s notables cuanto m\u00e1s precozmente se administran los probi\u00f3ticos en el curso de la enfermedad, no evidenci\u00e1ndose efectos adversos con su administraci\u00f3n. La administraci\u00f3n oral acorta la duraci\u00f3n de la enfermedad diarreica aguda en ni\u00f1os en aproximadamente 1 d\u00eda y disminuye el n\u00famero de deposiciones. Concretamente, se ha comprobado la eficacia de <em>Lactobacillus rhamnosus GG o Lacticaseibacillus (L.) rhamnosus GG ATCC53103 (por su nueva nomenclatura), Saccharomyces boulardii CNCM I-745 y Lactobacillus reuteri DSM 17938<\/em>.<\/li><li><strong>Diarrea asociada a antibioticoterapia (DAA): <\/strong>se define como aquella diarrea que aparece desde el inicio del tratamiento antibi\u00f3tico hasta 3-8 semanas despu\u00e9s, siendo inexplicable por otra causa. En los ni\u00f1os el uso de antibi\u00f3ticos es tres veces mayor al de la poblaci\u00f3n adulta, siendo la asociaci\u00f3n de amoxicilina-clavul\u00e1nico la causa m\u00e1s frecuente de DAA. Se estima que hasta un 20% de los pacientes sobretodo hospitalizados puede evolucionar a una forma m\u00e1s grave, la colitis pseudomembranosa producida por el <em>Clostridioides difficile<\/em>.<\/li><\/ol><p>Los estudios realizados han podido demostrar que los probi\u00f3ticos en combinaci\u00f3n con antibi\u00f3ticos reducen el riesgo de DAA. No hay, por el momento, estudios concluyentes para recomendar de manera rutinaria el empleo conjunto de probi\u00f3ticos y antibi\u00f3ticos, aunque algunas cepas, principalmente <em>Saccharomyces boulardii CNCM I-745 y Lactobacillus rhamnosus GG, han<\/em> demostrado su eficacia. Su administraci\u00f3n deber\u00eda realizarse preferentemente al principio del tratamiento antibi\u00f3tico.<\/p><ol><li><strong>Diarrea asociada <em>Clostridioides difficile<\/em>: <\/strong>los probi\u00f3ticos son eficaces para prevenir la diarrea asociada a C. difficile en pacientes que reciben antibi\u00f3ticos. El uso de probi\u00f3ticos en pacientes que no est\u00e1n inmunocomprometidos o gravemente debilitados parece ser seguro, por lo que la indicaci\u00f3n debe considerarse solo en esos, evit\u00e1ndola en casos con enfermedades graves (especialmente aquellos pacientes inmunocomprometidos) y en los que tienen un riesgo bajo de desarrollar infecci\u00f3n por <em>Clostridiodes difficile<\/em> (principalmente pacientes ambulatorios).<\/li><li><strong>Diarrea aguda e infecciones comunes en guarder\u00eda: <\/strong>Existen pruebas sugestivas de que varias cepas probi\u00f3ticas y la oligofructosa prebi\u00f3tica son \u00fatiles para mejorar la respuesta inmunitaria. Se han obtenido pruebas que sugieren una mejora de la respuesta inmunitaria en estudios destinados a prevenir enfermedades infecciosas agudas (diarrea nosocomial en ni\u00f1os, episodios de gripe en invierno) y en estudios que evaluaron la respuesta de los anticuerpos a las vacunas.<\/li><li><strong>Diarrea nosocomial: <\/strong>se definen como infecciones que se desarrollan durante la hospitalizaci\u00f3n, lo que significa que no est\u00e1n presentes ni en incubaci\u00f3n al momento del ingreso. Las infecciones gastrointestinales representan la mayor\u00eda de ellas. Estudios recientes han demostrado que administraci\u00f3n de <em> rhamnosus GG ATCC53103<\/em> durante la estancia hospitalaria reduce el riesgo de diarrea nosocomial del 13,9% al 5,2%, incluida la gastroenteritis por rotavirus, con mayor efectividad si se administra de forma temprana. Aunque no hay evidencia suficiente para recomendar la administraci\u00f3n sistem\u00e1tica de probi\u00f3ticos para prevenir la diarrea nosocomial, todos los datos parecen sugerir un beneficio para <em>L. rhamnosus GG ATCC53103.<\/em><\/li><li><strong>Diarrea inducida por radiaci\u00f3n: <\/strong>La microbiota intestinal puede desempe\u00f1ar un papel importante en la diarrea inducida por radiaci\u00f3n al reforzar la funci\u00f3n de barrera intestinal, mejorar la inmunidad innata y estimular los mecanismos de reparaci\u00f3n intestinal. Estudios recientes han concluido que los probi\u00f3ticos pueden ser beneficiosos en la prevenci\u00f3n y posiblemente en el tratamiento de la diarrea inducida por radiaci\u00f3n, sin embargo, es necesaria realizar m\u00e1s investigaciones en ni\u00f1os.<\/li><li><strong>Trastornos gastrointestinales Funcionales:<\/strong><\/li><li><strong>C\u00f3lico del lactante: <\/strong>Los probi\u00f3ticos podr\u00edan actuar sobre la alteraci\u00f3n de microbiota, pero tambi\u00e9n mejorando la motilidad intestinal, modificando la percepci\u00f3n de dolor por inhibici\u00f3n de la contractilidad intestinal y disminuyendo la inflamaci\u00f3n intestinal, as\u00ed como inhibiendo el crecimiento de bacterias coliformes productoras de gas. Se han publicado numerosos ensayos cl\u00ednicos sobre diferentes probi\u00f3ticos en el c\u00f3lico del lactante, sobre todo <em>Lacticaseibacillus reuteri DSM 17938<\/em>, pudiendo disminuir el tiempo de llanto o malestar, y otros estudios muestran el importante papel en la prevenci\u00f3n del c\u00f3lico de lactante. Otras cepas empleadas incluyen Lactobacillus rhamnosus GG en prematuros y la mezcla <em>de Bifidobacterium longum CECT 7894 y Pediococcus pentosaceus CECT8330 que se ha asociado a una menor producci\u00f3n de flatulencia.<\/em><\/li><li><strong>Regurgitaci\u00f3n: <\/strong>El reflujo es extremadamente com\u00fan en lactantes y el tratamiento se basa en medidas conservadoras como la alimentaci\u00f3n espesa y la posici\u00f3n erguida despu\u00e9s de la alimentaci\u00f3n. Se ha demostrado que algunas cepas probi\u00f3ticas mejoran el vaciamiento g\u00e1strico ocasionando una disminuci\u00f3n en el n\u00famero de episodios de regurgitaci\u00f3n al d\u00eda. No hay evidencia suficiente para recomendar una cepa espec\u00edfica en el tratamiento de la regurgitaci\u00f3n, aunque hay algunos datos prometedores <em>para L. reuteri DSM 17938.<\/em><\/li><li><strong>S\u00edndrome de intestino irritable: <\/strong>La reducci\u00f3n de la distensi\u00f3n abdominal y la flatulencia como resultado de los tratamientos con probi\u00f3ticos es un hallazgo constante en los estudios publicados; algunas cepas pueden mejorar el dolor y proporcionar un alivio global. La bibliograf\u00eda sugiere que ciertos probi\u00f3ticos pueden aliviar los s\u00edntomas y mejorar la calidad de vida de las personas con dolor abdominal funcional.<\/li><li><strong>Estre\u00f1imiento Funcional: <\/strong>Se ha demostrado que los probi\u00f3ticos aumentan significativamente la frecuencia de las deposiciones en ni\u00f1os, pero no tienen efecto en la mejora de la consistencia de las heces. Sin embargo, hay heterogeneidad significativa entre los ensayos. Si bien algunas cepas estudiadas mostraron algunos efectos en la frecuencia de la defecaci\u00f3n, ninguno de los probi\u00f3ticos tuvo efectos beneficiosos en la frecuencia de los episodios de incontinencia y el dolor abdominal. No hay evidencia suficiente para recomendar una cepa espec\u00edfica en el tratamiento del estre\u00f1imiento funcional.<\/li><li><strong>Enfermedad inflamatoria intestinal<\/strong><\/li><li><strong>Pouchitis: <\/strong>Existen pruebas de la utilidad de una mezcla de probi\u00f3ticos para prevenir un ataque inicial de pouchitis y para prevenir nuevas reca\u00eddas tras la inducci\u00f3n de la remisi\u00f3n con antibi\u00f3ticos. La mezcla de probi\u00f3ticos se recomienda para adultos y ni\u00f1os con pouchitis de actividad leve, o como terapia de mantenimiento para los que est\u00e1n en remisi\u00f3n.<\/li><li><strong>Colitis ulcerosa: <\/strong>Estudios individuales muestran que ciertos probi\u00f3ticos pueden ser seguros y tan eficaces como la terapia convencional en las tasas de respuesta y remisi\u00f3n en la colitis ulcerosa de leve a moderadamente activa. Sin embargo, un metaan\u00e1lisis Cochrane de 2020 concluy\u00f3 que la certeza de las pruebas para la inducci\u00f3n de la remisi\u00f3n en la colitis ulcerosa leve a moderada era baja, y no hab\u00eda pruebas de que los probi\u00f3ticos fueran eficaces en la enfermedad m\u00e1s grave.<\/li><li><strong>Enfermedad de Crohn: <\/strong>Los estudios sobre probi\u00f3ticos en la enfermedad de Crohn han indicado que no hay pruebas que sugieran que sean beneficiosos para la inducci\u00f3n o el mantenimiento de la remisi\u00f3n de esta enfermedad.<\/li><li><strong><em>Helicobacter pilory<\/em><\/strong><strong>: <\/strong>Los probi\u00f3ticos son beneficiosos en la reducci\u00f3n de los efectos adversos de los antibi\u00f3ticos y aumentan la tolerabilidad de los reg\u00edmenes de erradicaci\u00f3n del <em> pylori<\/em>. Pueden ser especialmente \u00fatiles en los pacientes con infecci\u00f3n por <em>H. pylori<\/em> refractaria a tratamientos previos o antecedentes de mala tolerancia gastrointestinal de los antibi\u00f3ticos.<\/li><li><strong>SIBO: <\/strong>No existe hasta el momento suficiente evidencia con la calidad adecuada que permita establecer la recomendaci\u00f3n de un probi\u00f3tico en particular como coadyuvante en el manejo del SIBO. Si bien el panel de expertos reconoce la utilidad de los probi\u00f3ticos en el SIBO. Algunos paper documentan el uso de <em>Sacharomyces boulardii.<\/em><\/li><li><strong>Enterocolitis necrotizante y sepsis de inicio tard\u00edo:<\/strong> La mayor\u00eda de los estudios que han demostrado mayor eficacia utilizan una combinaci\u00f3n de varias cepas de lactobacilos y bifidobacterias. La suplementaci\u00f3n con probi\u00f3ticos en prematuros menores de 34 semanas y 1.500 gramos disminuye la incidencia de enterocolitis necrotizante establecida alrededor de un 30%. Todos los estudios recomiendan un inicio temprano de la suplementaci\u00f3n con probi\u00f3ticos, normalmente cuando el neonato inicia la nutrici\u00f3n enteral y debe ser continuada hasta alcanzar una edad gestacional corregida de 36-37 semanas o hasta el alta<\/li><li><strong>Reci\u00e9n nacidos prematuros o muy bajo peso al nacer: <\/strong>los probi\u00f3ticos como <em>Lacticaseibacillus rhamnosus- L. rhamnosus GG <\/em>(en una dosis que var\u00eda de 1\u00d7109 CFU a 6\u00d7109 CFU) o combinaciones de<em> Bifidobacterium infantis BB-02, B. lactis BB-12 y Streptococcus thermophilus TH-4 <\/em>(dosis 3 a 3,5\u00d7108 UFCS) y S. boulardii, solo o en combinaciones, podr\u00edan ser \u00fatiles para: 1) reducir el riesgo de ECN \u2265 Estadio II, 2) reducir la mortalidad de ECN, 3) evitar la aparici\u00f3n de sepsis de inicio tard\u00edo, 4) reducir el tiempo requerido para lograr la alimentaci\u00f3n completa, 5) disminuir la duraci\u00f3n de la estancia hospitalaria con efectividad en reci\u00e9n nacidos que tienen un peso al nacer extremadamente bajo. . Hay que tener en cuenta que no hay datos espec\u00edficos sobre su uso en aquellos pret\u00e9rmino de extremado bajo peso para la edad gestacional (&lt; 1.000 g), por lo que no se recomienda su uso en este grupo de pacientes.<\/li><li><strong>Encefalopat\u00eda hep\u00e1tica: <\/strong>Los prebi\u00f3ticos como la lactulosa se utilizan habitualmente para la prevenci\u00f3n y el tratamiento de la encefalopat\u00eda hep\u00e1tica. La evidencia de una mezcla de probi\u00f3ticos sugiere que puede revertir la encefalopat\u00eda hep\u00e1tica m\u00ednima. Metaan\u00e1lisis recientes concluyen que los probi\u00f3ticos pueden mejorar la recuperaci\u00f3n, la calidad de vida y las concentraciones plasm\u00e1ticas de amon\u00edaco.<\/li><li><strong>H\u00edgado graso no alcoh\u00f3lico: <\/strong>La suplementaci\u00f3n con probi\u00f3ticos en comparaci\u00f3n con el uso de placebo mostr\u00f3 una reducci\u00f3n estad\u00edsticamente significativa en los niveles de transaminasas, colesterol total, triglic\u00e9ridos, \u00edndice de masa corporal. Estudios recientes han concluido que, especialmente la suplementaci\u00f3n <em>con Lactobacillus acidophilus en combinaci\u00f3n con otras cepas de Bifidobacterium o Lactobacillus<\/em>, podr\u00eda ser beneficiosa en ni\u00f1os con esteatohepatitis y enfermedad de h\u00edgado graso no alcoh\u00f3lico, pero el poco n\u00famero de estudios y la variedad de cepas empleadas en ellos no permite alcanzar aun una evidencia s\u00f3lida sobre la que efectuar recomendaciones.<\/li><li><strong>Alergia alimentaria, APLV: <\/strong>considerando la importancia de la disbiosis en la patog\u00e9nesis de la APLV, la suplementaci\u00f3n con probi\u00f3ticos se ha propuesto como una estrategia para el manejo coadyuvante ya que se ha asociado con una adquisici\u00f3n significativamente mejor de tolerancia, sin observar efectos adversos. De forma espec\u00edfica se identific\u00f3 a <em> rhamnosus GG<\/em> como el probi\u00f3tico m\u00e1s evaluado, demostrando su impacto positivo en la adquisici\u00f3n y la permanencia de la tolerancia digestiva desde los 6 y hasta los 36 meses de seguimiento. Se recomienda administrar este probi\u00f3tico por un m\u00ednimo de 3 meses.<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621 e-n-tab-title-1757254766\" id=\"e-n-tab-content-1757254766\" data-tab-index=\"6\" style=\"--n-tabs-title-order: 6;\" class=\" elementor-element elementor-element-a9fa0af e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"a9fa0af\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-ec619cf e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"ec619cf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-af15f8c elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"af15f8c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>Efectos secundarios de los probi\u00f3ticos<\/b><\/span><\/p><ul><li>Los problemas de seguridad no se han establecido para la mayor\u00eda de probi\u00f3ticos<\/li><li>Las especies o cepas de <em>Bifidobacterium, Lactobacillus y Saccharomyces<\/em> son con las que mayoritariamente se informan de efectos adversos.<\/li><li>Bacteriemia por Lactobacilos (&lt; 1\/1000000 casos): aumento del riesgo si: comorbilidades graves, cirug\u00eda cardiaca, s\u00edndrome de intestino corto, tratamiento antibi\u00f3tico, par\u00e1lisis cerebral, inmunosupresi\u00f3n.<\/li><li>Fungemia por <em>Saccharomyces boulardii<\/em> (1\/ 5600000 casos): aumento del riesgo si antibioterapia de amplio espectro, pacientes cr\u00edticos, ventilaci\u00f3n mec\u00e1nica, cat\u00e9teres venosos centrales, inmunosupresi\u00f3n, prematuridad.<\/li><li>Transferencia de resistencia a antimicrobianos: <em>Lactobacillus y Enterococcus faecium SF68 (resistentes a vancomicina).<\/em><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621 e-n-tab-title-1757254767\" id=\"e-n-tab-content-1757254767\" data-tab-index=\"7\" style=\"--n-tabs-title-order: 7;\" class=\" elementor-element elementor-element-81ea6d9 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"81ea6d9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-da14f65 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"da14f65\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6392c59 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6392c59\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><b>Pacientes potencialmente en riesgo de sufrir complicaciones derivadas del uso de probi\u00f3ticos<\/b><\/span><\/p><ul><li>Inmunocomprometidos (incluido desnutrici\u00f3n severa y pacientes oncol\u00f3gicos).<\/li><li>Prematuros* (riesgo relativo).<\/li><li>Neonatos con patolog\u00eda grave.<\/li><li>Cardiopat\u00edas (alteraciones valvulares y su reemplazo, antecedente de endocarditis).<\/li><li>Embarazadas* (riesgo relativo).<\/li><li>Pacientes en UCI (patolog\u00edas graves, portadores de cat\u00e9teres centrales).<\/li><li>Pacientes intervenidos quir\u00fargicamente* (riesgo relativo).<\/li><li>Riesgo de translocaci\u00f3n potencial a trav\u00e9s de la mucosa intestinal (abdomen agudo, fuga intestinal, barrera epitelial intestinal incompetente, presencia de neutropenia o riesgo de neutropenia por quimioterapia, radioterapia).<\/li><li>Administraci\u00f3n de probi\u00f3ticos por yeyunostom\u00eda.<\/li><li>Administraci\u00f3n concomitante de antibi\u00f3ticos de amplio espectro a los cuales los antibi\u00f3ticos son resistentes* (por ejemplo, algunos lactobacilos son naturalmente resistentes a vancomicina) Probi\u00f3ticos con alta capacidad de adhesi\u00f3n a la mucosa intestinal o patogenicidad conocida.<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621 e-n-tab-title-1757254768\" id=\"e-n-tab-content-1757254768\" data-tab-index=\"8\" style=\"--n-tabs-title-order: 8;\" class=\" elementor-element elementor-element-a8845fa e-con-full e-grid e-con e-child\" data-id=\"a8845fa\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-d8771ab e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d8771ab\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-0b41c59 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"0b41c59\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10006c6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"10006c6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><strong>Autores<\/strong><\/span><\/p><p><strong>Doctora Responsable:<\/strong> Lopez, Karolina <sup>1<\/sup><\/p><p><em><sup>1<\/sup><\/em><em>Coordinadora: Pediatra Gastroenterologo <\/em><\/p><p>Dr. Christian N\u00fa\u00f1ez<\/p><p>Dra. Dianora Navarro<\/p><p>Dr. Daniel Villalobos\u00a0<\/p><p><strong>Correo <\/strong><strong>drakarolinalopezb@gmail.com<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621 e-n-tab-title-1757254769\" id=\"e-n-tab-content-1757254769\" data-tab-index=\"9\" style=\"--n-tabs-title-order: 9;\" class=\" elementor-element elementor-element-56e9766 e-con-full e-grid e-con e-child\" data-id=\"56e9766\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-8109410 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8109410\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621\" class=\"elementor-element elementor-element-fabef52 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"fabef52\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fd5b00c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fd5b00c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #338fff;\"><strong>BIBLIOGRAF\u00cdA<\/strong><\/span><\/p><ol><li>Depoorter L, Vandenplas Y. Probiotics in Pediatrics. A Review and Practical Guide. 2021 Jun 24;13(7):2176. doi: 10.3390\/nu13072176. PMID: 34202742; PMCID: PMC8308463.<\/li><li>WGO Global Guideline Probi\u00f3ticos y prebi\u00f3ticos. Organizaci\u00f3n Mundial de Gastroenterolog\u00eda, 2023. https:\/\/www.worldgastroenterology.org\/guidelines\/probiotics-and-prebiotics<\/li><li>Esp\u00edn Jaime B. Evidencias sobre probi\u00f3ticos en Pediatr\u00eda. En: AEPap (ed.). Congreso de Actualizaci\u00f3n en Pediatr\u00eda 2023. Madrid: L\u00faa Ediciones 3.0; 2023. p. 33-44.<\/li><li>Cruchet et al. Consenso probi\u00f3ticos en pediatr\u00eda. Bol Med Hosp Infant Mex. 2025;82(Supl4)<\/li><li>Li Y, Yao Y, Zhang Z and Gan Y (2025). Research status and development trends of probiotics in clinical applications. Nutr. 12:1650883. doi: 10.3389\/fnut.2025.1650883<\/li><li>Fernando Alonso Medina Monroy y col. Gu\u00eda colombiana para el uso de probi\u00f3ticos en patolog\u00edas pedi\u00e1tricas. Acta Gastroenterol Latinoam 2024;54(2):160-191 doi.org\/10.52787\/agl.v54i2.395<\/li><li>\u00c1lvarez Calatayud G, Leis Trabazo R, D\u00edaz Mart\u00edn JJ. Modulaci\u00f3n de la microbiota intestinal. Uso de probi\u00f3ticos y prebi\u00f3ticos en pediatr\u00eda. Protoc diagn ter pediatr. 2023;1:481-490<\/li><li>Paediatrics &amp; Child Health, 2022, 27, 482\u2013491 <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/pch\/pxac087\">https:\/\/doi.org\/10.1093\/pch\/pxac087<\/a><\/li><li>Szajewska H, Canani RC, Domell\u00f6f M, Guarino A, Hojsak I, Indrio F, et al; European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition. Probiotics for the management of pediatric gastrointestinal disorders: position paper of the ESPGHAN Special Interest Group on Gut Microbiota and Modifications. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2022 [En prensa]. doi: 10.1097\/ MPG.0000000000003633.<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div role=\"region tabpanel\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2621 e-n-tab-title-17572547610\" id=\"e-n-tab-content-17572547610\" data-tab-index=\"10\" style=\"--n-tabs-title-order: 10;\" class=\" elementor-element elementor-element-73c788a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"73c788a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e92a77 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e92a77\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-845 aligncenter\" src=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/PDF_file_icon.svg_-244x300.png\" alt=\"\" width=\"52\" height=\"64\" srcset=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/PDF_file_icon.svg_-244x300.png 244w, https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/PDF_file_icon.svg_.png 400w\" sizes=\"(max-width: 52px) 100vw, 52px\" \/><a href=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Guia-clinica-de-Uso-de-probioticos-en-pediatria-SVPP.pdf\">Gu\u00eda Cl\u00ednica Uso de probi\u00f3tico en pediatr\u00eda<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8b78e1c e-grid e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"8b78e1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bd71e93 e-grid e-con-full e-con e-child\" data-id=\"bd71e93\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e724cbe elementor-align-center elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"e724cbe\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm elementor-animation-push\" href=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Proyecto-Guias-Medicas.pdf\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-icon\">\n\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-book-medical\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M448 358.4V25.6c0-16-9.6-25.6-25.6-25.6H96C41.6 0 0 41.6 0 96v320c0 54.4 41.6 96 96 96h326.4c12.8 0 25.6-9.6 25.6-25.6v-16q0-9.6-9.6-19.2c-3.2-16-3.2-60.8 0-73.6q9.6-4.8 9.6-19.2zM144 168a8 8 0 0 1 8-8h56v-56a8 8 0 0 1 8-8h48a8 8 0 0 1 8 8v56h56a8 8 0 0 1 8 8v48a8 8 0 0 1-8 8h-56v56a8 8 0 0 1-8 8h-48a8 8 0 0 1-8-8v-56h-56a8 8 0 0 1-8-8zm236.8 280H96c-19.2 0-32-12.8-32-32s16-32 32-32h284.8z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Proyecto Gu\u00edas Cl\u00ednicas<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e2a1e2a elementor-align-center elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"e2a1e2a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm elementor-animation-push\" href=\"https:\/\/www.svpediatria.org\/secciones\/comunidad\/articulos-para-la-familia\/\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-icon\">\n\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-users\" viewBox=\"0 0 640 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M96 224c35.3 0 64-28.7 64-64s-28.7-64-64-64-64 28.7-64 64 28.7 64 64 64zm448 0c35.3 0 64-28.7 64-64s-28.7-64-64-64-64 28.7-64 64 28.7 64 64 64zm32 32h-64c-17.6 0-33.5 7.1-45.1 18.6 40.3 22.1 68.9 62 75.1 109.4h66c17.7 0 32-14.3 32-32v-32c0-35.3-28.7-64-64-64zm-256 0c61.9 0 112-50.1 112-112S381.9 32 320 32 208 82.1 208 144s50.1 112 112 112zm76.8 32h-8.3c-20.8 10-43.9 16-68.5 16s-47.6-6-68.5-16h-8.3C179.6 288 128 339.6 128 403.2V432c0 26.5 21.5 48 48 48h288c26.5 0 48-21.5 48-48v-28.8c0-63.6-51.6-115.2-115.2-115.2zm-223.7-13.4C161.5 263.1 145.6 256 128 256H64c-35.3 0-64 28.7-64 64v32c0 17.7 14.3 32 32 32h65.9c6.3-47.4 34.9-87.3 75.2-109.4z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Padres de Familia<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8f8fd09 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"8f8fd09\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31c56fd e-grid e-con-full e-con e-child\" data-id=\"31c56fd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2db8df1 e-grid e-con-full e-con e-child\" data-id=\"2db8df1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-92a02d4 elementor-align-center elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"92a02d4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm elementor-animation-push\" href=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/?page_id=624\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-icon\">\n\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-arrow-circle-left\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M256 504C119 504 8 393 8 256S119 8 256 8s248 111 248 248-111 248-248 248zm28.9-143.6L209.4 288H392c13.3 0 24-10.7 24-24v-16c0-13.3-10.7-24-24-24H209.4l75.5-72.4c9.7-9.3 9.9-24.8.4-34.3l-11-10.9c-9.4-9.4-24.6-9.4-33.9 0L107.7 239c-9.4 9.4-9.4 24.6 0 33.9l132.7 132.7c9.4 9.4 24.6 9.4 33.9 0l11-10.9c9.5-9.5 9.3-25-.4-34.3z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Regresar<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gastroenterolog\u00eda Estre\u00f1imiento pedi\u00e1trico A B C D E Autores Bibliograf\u00eda Descargar Gu\u00eda Definici\u00f3n La definici\u00f3n de estre\u00f1imiento ha evolucionado en el tiempo, no es solo evacuar pocas veces a la semana, sino que se debe considerar una percepci\u00f3n de evacuaci\u00f3n insatisfactoria o incompleta que incluye el esfuerzo y la consistencia. Por ello, internacionalmente su definici\u00f3n&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/?page_id=2760\" rel=\"bookmark\"><span class=\"screen-reader-text\">Gastroenterolog\u00eda<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/template-pagebuilder-full-width.php","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"class_list":["post-2760","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2760","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2760"}],"version-history":[{"count":80,"href":"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2760\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2972,"href":"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2760\/revisions\/2972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/videoteca.svpediatria.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2760"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}